|
-
Grote buisvormige schuilstructuur (type Duffeleer) voor spoorwegpersoneel in buurt van voormalige Vorming Noord, overzijde sporen langs Vijverwegel.
In de buurt van de wisselbedieningsgebouwtje Melle 1, zuidelijker ervan aan de noordkant van de doorgaande sporen langs de Vijverwegel, stond ooit een vakwerkgebouwtje met zuidoostelijk hiervan een langwerpiger bakstenen gebouw behorende bij de vorming Noord. Tussen het kleine vakwerkgebouwtje en dit bakstenen gebouw lag de hier besproken buisstructuur. De besproken gebouwen werden al gesloopt voor 2008. De buisstructuur kon nog iets langer gezien worden in een berm grond maar verdween zeker ook definitief rond 2011.
Dit was dan ook 1 van de 2 gebouwtjes op de site aanwezig voor het Factagepersoneel. Dit was het personeel dat instond voor de werking van het vormingsgedeelte. Er waren zo 2 gebouwtjes aanwezige op de site. Eentje in de richting van Gent (Vorming Noord) en nog een in de richting Melle. Deze in de richting van Melle stond heel kortbij het wisselbedieningsgebouwtje Melle 3.
|
 |
Hierboven een van de weinige foto's die te vinden is van dit Factagegebouwtje horende bij Vorming Noord. De schuilstructuur is er alvast niet op te zien en zit ongeveer tussen beide gebouwen aan de achterzijde, dus niet zichtbaar op deze foto. (Foto: Collectie Julien Fabel) |
Op deze 2e oudere foto is het ontbrekende schuilstructuurtje met een eveneens in beide gevallen reeds verdwenen vakwerk-spoorweggebouwtje, nog te zien. Dit moet dus een zicht zijn op het kleine 2e gebouwtje nog zichtbaar achter het Factagebouw zichtbaar op bovenstaande foto. Op de achtergrond zie je ook de gebouwen die op de foto's met de kaalslag zichtbaar zijn langs de straat. (Foto: Collectie Freddy Van de Putte).
Enkele luchtfoto's doorheen de tijd heen van deze structuur
|
Alle luchtfoto's hierbij getoond zijn afkomstig van de website www.geopunt.be. Het zicht linksboven dateert van 1971. Hierop zijn alle hierbij besproken gebouwtjes en de structuur al te zien net zoals nog altijd op de identieke foto uit 1979-1990. Juist noordelijk van de sporen zie je meest links het kleine vakwerkgebouwtje, rechts ervan het langwerperige bakstenen gebouw van de vorming Noord. Meer noordoostelijk op de scheiding van beide gebouwen, de hier besproken structuur. |
In 2008 zijn de bijhorende gebouwtjes al gesloopt. De buisstructuur ligt er dan nog wel. Rechts een identiek beeld anno 2012. Tussen 2011 en 2012 zie je het tussenterrein steeds leger komen. Enkel het iets noordoosterlijker gelegen wisselbedieningsgebouwtje Melle 1 blijft zichtbaar. |
In 2013 is ook Melle 1 gesloopt. Vanaf 2015 zie je het ganse terrein enorm wijzigen en wordt de originele lokaties nog terugvinden, praktisch onbegonnen werk. |
 |
Een actuelere luchtfoto anno 2025.
Algemene beschrijving van de hier ooit aanwezige structuur
-
Deze schuilplaats was 1 van alvast ooit 4 gelijkaardige buisstructuren die hier ooit met zekerheid bij het station van Merelbeke werden gebouwd. Men noemde dit type schuilplaatsen, schuilplaatsen van het type Duffeleer omdat ze opgebouwd waren uit buiscompartimenten gemaakt bij een toenmalige buizenfabrikant uit Geraardsbergen, Duffeleer Beton.
-
De hier beschreven structuur werd zo goed als zeker gesloopt tussen 2008 en 2011.
-
Dit type schuilplaats is zeer rudimentair opgevat. De structuur was opgebouwd uit een aantal buiscompartimenten.
-
Aan de ene kant zat een toegang gescheiden van de schuilplaats met een soort van chicane. Deze moest inslaande projectielen verhinderen in de eigenlijke schuilplaats te vliegen.
-
De diameter van de buis is maximaal een tweetal meter. De lengte van het schuilcompartiment was in dit geval allicht een 6 tal meter lang. Deze buisstructuren bestonden namelijk in verschillende lengtes, afhankelijk van voor hoeveel personeel ze dienst deden te doen.
-
In de lengte is de structuur versterkt door een aantal metalen trekkers die de koppen van de bunker naar elkaar toetrokken en zo het ganse geheel samenhielden.
-
De buisvormige schuilplaatsen hadden nog een nooduitgang die niets anders was dan een mangat aan de achterkant in het plafond van de buisvorm. Deze nooduitgang was afgedekt met een vrij dikke ronde deksteen met soms nog een ventillatiegat. Of deze net zoals de gelijkaardige structuur nabij Melle 3 ook beperkt afwijkend was uitgewerkt, zal altijd wel onduidelijk blijven. Daar zat er namelijk een bijkomende chicane in de structuur waardoor ook dit mangat deels was afgescheiden van de eigenlijke buisvormige schuilplaats. .
-
Dit type van structuren was door de band deels ingewerkt in het maaiveld zodat ze deels al in de ondergrond te zoeken waren. Daarnaast werden ze bijkomend nog eens afgedekt met een laag grond waarop een bijkomende bescherming werd geplaatst, gaande van kasseistenen, betonnen borduren,... Bij deze structuur zag je hier nog een soort betonnen klinkers opliggen. Allicht zal dat dan de standaard bedekking geweest zijn bij dit type van structuren bij Merelbeke station. Deze extra afdekking diende dan om meer weerstand te kunnen bieden tegen mogelijke projectielinslagen.
-
Dit type structuren is enkel te beschouwen als beschermend tegen dicht inslaande bommen of granaten. Het zijn scherfvrije ruimtes. Je bent er dus veilig bij een nabij inslaande projectielinslag. Ik kan mij wel niet voorstellen dat ze veel bescherming zouden bieden bij een directe inslag daar hun wanddiktes toch vrij beperkt zijn.
-
Dit is zeker en vast een schuilstructuur opgetrokken voor het aanwezige spoorwegpersoneel in de directe buurt van de structuur. Dit zijn zijn zeker geen structuren gekoppeld aan enige militaire functie, zelfs niet echt bedoeld voor reizigers of publiek.
Ook over deze structuur is er is zeer weinig info terug te vinden. Gezien enkel van de administratieve bunker aan het station is geweten dat hij werd gebouwd rond 1943, laat dit wel vermoeden dat ook deze structuren uit dezelfde periode zullen afstammen. Voor de historische redenen van de bouw van dergelijke structuren op grondgebied Merelbeke station, verwijs ik jullie dan ook terug naar de algemene beschrijving van deze structuren rond Merelbeke station.
Hieronder alvast een plannetje van een gelijkaardige structuur zoals heden nog terug te vinden te Maldegem. De getekende toegang zal niet noodzakelijk kloppen met wat hier staat en stond maar de hoofdstructuur zal in elk geval identiek zijn geweest
|
 |
 |
Deze 2 schetsen zijn gemaakt op basis van een gelijkaardige structuur die nog kan teruggevonden worden te Maldegem nabij het Stoommuseum. Deze structuur werd vrij gedetailleerd opgemeten en in plan gezet. De hoofdstructuur die hier te vinden is, zal vrij identiek zijn. De toegangscomplexen tot de hoofdstructuur durven individueel wel afwijkend gebouwd te zijn. (Schetsen: Kurt Waelbroeck), |
In 2008 was de structuur zo goed als zeker nog aanwezig in de berm grond zichtbaar centraal op de foto. Op de achtergrond de gebouwen van de Vijverwegel. |
In 2012 blijkt dan ook deze heuvel totaal verdwenen en dus ook de structuur. |
Op deze foto van Google Streetview vanaf de Vijverwegel uit dezelfde periode is ook niets meer te zien. De gebouwen en de buisstructuur nabij Melle 3 zijn er op dat moment wel nog op de achtergrond. |
Een actueel streetviewbeeld geeft niet de indruk dat er nog veel van deze structuur terug te vinden is anno 2021.
Gebruikte bronnen:
|
|
|